Từ lớp 10 đến lớp 12, học sinh sẽ liên tục đứng trước những quyết định quan trọng: chọn tổ hợp môn học, chọn ngành, chọn trường. Khi con chưa hiểu rõ năng lực, sở thích và mục tiêu của bản thân, những lựa chọn ấy rất dễ bị chi phối bởi điểm số, xu hướng hoặc ý kiến từ người khác. Nếu con cũng đang gặp phải vấn đề này, thì hãy cùng Trường Quốc Tế TIS tìm hiểu 3 tiêu chí chọn ngành trong bài viết dưới đây.
Tại sao học sinh nên có ít nhất 3 tiêu chí chọn ngành?
Theo các nghiên cứu trong và ngoài nước, khoảng 50% sinh viên cảm thấy lựa chọn ngành học ban đầu chưa phù hợp. Trong đó, 15% muốn đổi ngành ngay từ năm nhất đại học. Có em chuyển ngành, có em học tiếp vì tiếc thời gian, cũng có em ra trường rồi mới bắt đầu tìm lại hướng đi thực sự của mình.
Thậm chí, không ít trường hợp, sau nhiều năm làm việc mới thấy bản thân không phù hợp với công việc hiện tại. Mọi thứ có thể không quá muộn khi bắt đầu lại, nhưng thực tế cơ hội dành cho con đã bị giới hạn.
Vấn đề không nằm ở việc con thiếu năng lực, mà là con chưa có cơ hội hiểu rõ bản thân trước khi đưa ra những quyết định quan trọng. Như vậy, 3 tiêu chí chọn ngành là điều cơ bản nhất mà con nên biết, để nhanh chóng chọn đúng hướng đi ở bậc đại học.
1. 3 tiêu chí chọn ngành phổ quan trọng học sinh THPT cần nhớ
Dù là học sinh trường công lập, trường song ngữ hay trường quốc tế thì cũng cần phải ghi nhớ tối thiểu 3 tiêu chí chọn ngành dưới đây. Khi xác định được các tiêu chí lựa chọn ngành nghề, thì học sinh có thể trả lời được các câu hỏi như nên học ngành gì và học ngành đó ở trường nào.
1.1. Sở thích cá nhân
Nhiều học sinh thường chọn ngành bằng cách tự hỏi “Mình giỏi môn học nào?”. Tuy nhiên, môn học con đạt điểm cao chưa chắc đã là lựa chọn con muốn gắn bó lâu dài. Hãy thử quan sát và nhớ lại trong thời gian rảnh rỗi con thích làm gì nhất. Con có thích viết lách, quay phim – chụp ảnh? Hay con thích tìm hiểu máy móc, công nghệ mới?
Những sở thích cá nhân thường giúp con cảm thấy hạnh phúc là một dấu hiệu tốt để con nhận diện ngành nghề phù hợp với bản thân.
TIS gợi ý một số câu hỏi có thể tự vấn để tìm ra sở thích cá nhân:
- Khi còn nhỏ, con thích làm gì?
- Những sở thích nào không còn nữa sau khi con lớn lên? Lúc nào thì mất đi? Vì sao lại mất đi?
- Trong thời gian rảnh rỗi con thích làm gì nhất?
- Những khi căng thẳng hay mệt mỏi con hay làm gì?
- Con có nhớ những khoảnh khắc nào, lúc làm việc gì thì con thấy rất hạnh phúc và quên mất thời gian trôi đi không?
1.2. Năng lực học tập
Việc yêu thích một ngành nghề là chưa đủ. Con còn phải xem năng lực học tập của bản thân có khả năng làm công việc đó hay không.
Chẳng hạn, con thích một ngành nhưng ngành đó mình không với tới được vì điểm quá cao thì nên xem lại. Để biết bản thân mình có phù hợp, có đúng đam mê, có khả năng làm một nghề nào không thi con nhất định phải tìm cơ hội thử sức, gặp người trong nghề để tham vấn, trải nghiệm môi trường công việc.
TIS gợi ý một số câu hỏi về năng lực học tập:
- Con nghĩ mình có khả năng ở những lĩnh vực nào?
- Con thấy tự tin nhất khi tham gia những hoạt động gì?
- Bạn bè và người thân thường hay khen con về điều gì?
- Khi đi học, con khá và giỏi những môn nào?
1.3. Tính cách
Chọn ngành phù hợp với tính cách sẽ giúp con phát huy tối đa khả năng của bản thân, nâng cao sự tự tin, tránh căng thẳng và khó khăn trong quá trình làm việc sau này.
Ví dụ một học sinh không có tính cách kiên nhẫn thì sẽ khó phù hợp với ngành giáo viên mầm non, điều dưỡng, tâm lý học. Đối với học sinh cẩn thận, kỷ luật, con có thể phù hợp với nghề kế toán, phân tích dữ liệu số, thư ký hành chính,…
Một số câu hỏi gợi ý:
- Con thích đám đông hay thích ở một mình nhiều hơn?
- Con thường nhìn sự việc từ cái nhìn tổng quan hay để ý chi tiết hơn?
- Khi con ra quyết định, con thường dùng cảm xúc hay lý trí?
- Con có nghĩ mình là người ngăn nắp và đúng giờ không?
2. Tìm “giao điểm” của 3 tiêu chí chọn ngành để xác định đúng nghề nghiệp tương lai
Ba mẹ và học sinh đang lựa chọn khối cấp 3 và ngành nghề, nhưng đứng giữa hàng trăm lựa chọn, đâu mới là sự lựa chọn tốt nhất dành cho con. Dựa vào 3 tiêu chí chọn ngành trên giúp con có thể hiểu được mình, hiểu được những xu hướng nghề nghiệp hiện nay. Chọn đúng không phải là con đường chọn dễ nhất mà chọn con đường phù phù hợp với mình.
Trường Quốc Tế TIS tổ chức Hội thảo “KHÁM PHÁ NĂNG LỰC – ĐỊNH HƯỚNG TƯƠNG LAI – XÂY DỰNG LỘ TRÌNH THPT & ĐẠI HỌC”.
Tại hội thảo ba mẹ và học sinh sẽ nhận được:
– Hiểu mối liên hệ giữa tổ hợp môn học, ngành học và nghề nghiệp tương lai.
– Thực hiện trắc nghiệm về tính cách, năng lực, sở thích và thế mạnh cá nhân tương ứng chọn ngành năm 2026.
– Xây dựng lộ trình THPT và Đại học phù hợp.
– Rèn luyện học tập theo định hướng nghề nghiệp.
– Tránh những sai lầm phổ biến khi lựa chọn ngành nghề.
Thời gian: 08:30 – 12:00 | Thứ Bảy, 27/06/2026
Địa điểm: Trường Quốc Tế TIS | 305 Nguyễn Trọng Tuyển, Phú Nhuận, TP.HCM
Đăng ký tham dự: https://vnshort.com/sY2K